
ସରକାରୀ ଅଫିସରେ ବସି ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକ ଓ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ହେୟଜ୍ଞାନ କରିବା ଏଣିକି ଅମାନିଆ ସରକାରୀ ବାବୁମାନଙ୍କୁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିବ । ସଂସଦୀୟ କମିଟିର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଚଳିତମାସ ୧୨ତାରିଖରେ ନୂଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଛନ୍ତି । ଯାହାକି ପ୍ରଶାସନିକ ମହଲରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ବିଧାୟକ ଓ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରୋଟେକଲକୁ ଉଲ୍ଲଘଂନ କଲେ ଅବା ନିଜର ବଦଳି-ପଦୋନ୍ନତି ଅବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ରାଜନୀତିକ ଚାପ ପକାଇଲେ ‘କଣ୍ଡକ୍ଟ ରୁଲସ’ ଅନୁସାରେ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ମିଳିବ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ମିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛି ।
ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାର ମୋହନ ମାଝୀଙ୍କ ସରକାର ୨୦୨୪ ନଭେମମ୍ବର ୨୯ତାରିଖରେ ‘ବୁକ୍ ସକୁର୍ଲାର-୪୭’କୁ ନେଇ ସମାନ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଜନପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଏବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅମାନିଆ ଅଫିସରମାନଙ୍କ ଅହଙ୍କାର ଉପରେ ଶକ୍ତପ୍ରହାର ସଦୃଶ ହୋଇଛି ।
ନିୟମ ଖିଲାପ କଲେ ବିଭାଗୀୟ ତଦନ୍ତ ଓ କଠୋର ଦଣ୍ଡ
କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ମିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଜାନୁୟାରୀ ୧୨ତାରିଖରେ ଜାରି ‘ଅଫିସ୍ ମେମୋରାଣ୍ଡମ’ର ପାରା ୭ ଓ ୮ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ସାଂସଦ କିମ୍ବା ବିଧାୟକଙ୍କ ସହ କୌଣସି ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ-ଅଫିସର ଅସୌଜନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ କାମରେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଗୁରୁତର ସେବା ବିଚ୍ୟୁତି ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯିବ । ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ସର୍ଭିସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟ ରୁଲ୍’ ଅନୁଯାୟୀ ବିଧିବଦ୍ଧ ବିଭାଗୀୟ ତଦନ୍ତ କରାଯିବ । ଯଦି ତଦନ୍ତରେ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ କେବଳ ଚେତାବନୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ପଦୋନ୍ନତି ରୋକିବା, ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅବସର କିମ୍ବା ଚାକିରିରୁ ବହିଷ୍କାର ଭଳି କଠୋର ଦଣ୍ଡ(ମେଜର ପେନାଲିଟି) ମିଳିପାରେ ବୋଲି ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ରାଜ୍ୟସଭାର ଏଥିକ୍ସ କମିଟି ଓ ଲୋକସଭାର ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ କମିଟି ବୈଠକରେ ଅଫିସରମାନଙ୍କ ବିଶୃଙ୍ଖଳ ଆଚରଣକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଉଦବେଗ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଯାହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର( Modi Government) ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସବୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଜାରି କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶାରେ ମୋହନ ମାଝୀ ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ୨୦୨୪ ନଭେମ୍ବର ୨୯ତାରିଖରେ ‘ବୁକ୍ ସର୍କୁଲାର-୪୭’କୁ ପୁନର୍ବାର ଜାରି କରି ଜନପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ କଡ଼ା ତାଗିଦ୍ କରିଥିଲେ ।
ଅଫିସର ପାଳନ କରିବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶିଷ୍ଟାଚାର
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁସାରେ, ଅଫିସରମାନେ ଶିଷ୍ଟାଚାର ପାଳନ କରିବାକୁ । ଏଣିକି ଯଦି ଜଣେ ସାଂସଦ କିମ୍ବା ବିଧାୟକ ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଫିସର ନିଜ ଆସନରୁ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାସହ ବିଦାୟ ବେଳେ ଅଫିସ୍ ବାହାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯିବେ । ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ତ୍ରୁଟି ହେଲେ ଏହାକୁ ‘ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ’ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ସିଧାସଳଖ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ । ଏପରିକି ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଗାଡ଼ିକୁ ଅଫିସ୍ ପରିସର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା କଟକଣା କୋହଳ କରାଯିବ ।
ଯଦି କୌଣସି କାରଣବଶତଃ ସରକାରୀ ଅଫିସର ନିଜର ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧରିତ ଆପଏଂଟମେଂଟ୍ ପାଳନ କରିପାରୁନାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ତାହାକୁ ସଂପୃକ୍ତ ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଅବଗତ କରି ବୁଝାଇବା ସହ ନୂଆ ସମୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ । ଏହି ସୌଜନ୍ୟତାରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଖିଲାପ ହେଲେ ତାହାକୁ ଅଫିସରଙ୍କ ଚରିତ୍ର ପଞ୍ଜିକା ବା ସିସିଆରରେ କଳାଦାଗ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରାଯିବ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଏହି କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ(Administration Action) ସରକାରୀ ଅଫିସରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଛନକା ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି ।
ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ଓ ସଭା ମଞ୍ଚରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମ୍ମାନ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁସାରେ, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବା ସାର୍ବଜନୀନ ଉତ୍ସବରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସାଂସଦ ଓ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ । ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଛପାଯିବା ସହ ମଞ୍ଚରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । କାରଣ ‘ୱାରେଂଟ ଅଫ୍ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସ' ଅନୁଯାୟୀ ବିଧାୟକ ଓ ସାଂସଦଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଚିବଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ । କୌଣସି ବି ବୈଠକ ପାଇଁ ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗାଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିସର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ।
ଇ-ମେଲ୍ , ଏସଏମଏସର ଉତ୍ତର ଦେବାସହ କଲ ବ୍ୟାକ୍ କରିବା ବାଧ୍ୟ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଧାୟକ-ସାଂସଦମାନେ ଦେଉଥିବା ଚିଠି ପାଇବାର ୧୫ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରାପ୍ତିସୂଚନା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୧୫ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଯଦି କୌଣସି ଚିଠି ଭୁଲ ବିଭାଗକୁ ପଠାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାହାକୁ ସଠିକ୍ ବିଭାଗକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି । ଯଦି ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ତେବେ ଅନ୍ତରୀଣ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ହେବ । ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର ସର୍ବନିମ୍ନ ଅଣ୍ଡର ସେକ୍ରେଟୋରୀ ପାହ୍ୟାର ଅଫିସରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିବ । ଏହାବ୍ୟତୀତ ବିଧାୟକ-ସାଂସଦମାନଙ୍କ ଫୋନ୍ କଲ, ଇମେଲ୍ ଅବା ଏସଏମଏସକୁ ଅଣଦେଖା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଓ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବେ ।
ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟସ୍ତତାରୁ ଫୋନ୍ ଉଠାଇ ପାରିନଥିବେ, ତୁରନ୍ତ କଲବ୍ୟାକ୍ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । ବିଧାୟକ-ସାଂସଦଙ୍କୁ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରିବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଫୋନ୍ ନଉଠାଇବାକୁ ଏବେ ‘ଗୁରୁତର ଅସଦାଚରଣ’ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଇନକ୍ୱାରୀ ଆଉ କେବଳ ଏକ ଔପଚାରିକତା ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ ।
ପଦୋନ୍ନତି ବା ବଦଳି ପାଇଁ ରାଜନୀତିକ ଚାପ ମନା , କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଚେତାବନୀ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ମେମୋରାଣ୍ଡମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରୀ ଅଫିସର ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି । କୌଣସି ବି ଅଫିସର ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥ, ପଦୋନ୍ନତି ବା ବଦଳି ପାଇଁ ସାଂସଦ କିମ୍ବା ବିଧାୟକଙ୍କ ସୁପାରିଶ ଅବା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହା ‘କଣ୍ଡକ୍ଟ ରୁଲ୍’ ଅନୁଯାୟୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷିଦ୍ଧ ଓ ଏପରି କଲେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି ସମସ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ ଅତି ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ପାଳନ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସବୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି । ଯଦି କୌଣସି ଅଧିକାରୀ ଏହାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ତେବେ ବିଧିବଦ୍ଧ ତଦନ୍ତ ପରେ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ‘ଆପ୍ରୋପ୍ରିଏଟ୍ ପନିସମେଂଟ’ ବା ‘ଉପଯୁକ୍ତ ଦଣ୍ଡ'ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ମୋହନ ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଚାଲିଥିବା ବାବୁରାଜ୍ ଉପରେ ଅଙ୍କୁଶ ଲଗାଇ ‘ବୁକ୍ ସକୁର୍ଲାର-୪୭’ ଅନୁସାରେ ଜନପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ଅଫିସରମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ସବୁ ବିଭାଗରେ ‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସେଲ୍' ଗଠନ ଓ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ନୋଡାଲ ଅଫିସର ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇ ସାଂସଦ ଓ ବିଧାୟକମାନଙ୍କର ଚିଠି ଓ ଅଭିଯୋଗର ତଦାରଖ କରାଯାଉଛି । ପ୍ରତିମାସର ୧୫ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ସମସ୍ତ ବିଭାଗ ସେମାନଙ୍କର ଷ୍ଟାଟସ୍ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟାପାରକୁ ପଠାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି । ଯାହାକୁ ପ୍ରତିମାସର ୨୦ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ନିଜେ ସମୀକ୍ଷା କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି ।
/odisha-reporter/media/agency_attachments/2025/09/10/2025-09-10t082211800z-640x480-or-sukant-rout-2025-09-10-13-52-11.png)
