ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି ହେଲେ ଫଳ ପାଉ ନାହାଁନ୍ତି, କେଉଁଠି ରହୁଛି ଭୂଲ୍

ସବୁ ଧର୍ମରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନାର ରହିଛି କିଛି ଭିନ୍ନ ମହତ୍ୱ। ବିଶେଷ କରି ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚାନାକୁ ନେଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପାୟ ରହିଛି। ଖାସ୍‌ କରି ସନ୍ଧ୍ୟା ପ୍ରାର୍ଥନା ପୂର୍ବରୁ ଶୌଚ ଓ ଆଚମନ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଶୌଚ ଓ ଆଚମନ ବିନା ସଂଧ୍ୟା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ବହୁ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ମନ୍ଦିରକୁ ବିନା ଶୌଚ ଓ ଆଚମନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି। ଯାହା କଦାପି ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। ଶୌଚ ଓ ଆଚମନ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ବାହାରେ କିମ୍ବା ଭିତରେ ଜଳର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିହାତି ରହିବା ଦରକାର। ଯଦି କୌଣସି ମନ୍ଦିରରେ ଏପରି ସୁବିଧା ନ ଥାଏ ତେବେ ଏହାକୁ ମନ୍ଦିର ଦୋଷ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ।

ଆମେ ଯେତେବେଳେ ପୂଜା ପୂର୍ବରୁ ଶୌଚ ଓ ଆଚମନ କଥା କହୁଛୁ, ନିଶ୍ଚିତ ଜିଞ୍ଜାସା ଆସୁଥିବ ଏହା କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟବ। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା ପ୍ରାଜ୍ଞଳ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପୂଜା ପୂର୍ବରୁ ଶୌଚ ଓ ଆଚମନର ଆବଶ୍ୟକତା।

ଶୌଚର ଅର୍ଥ: ଶୌଚର ଅର୍ଥ ଶୁଦ୍ଧତା, ପବିତ୍ରତା ଓ ନିର୍ମଳତା। ଶୌଚର ଅର୍ଥ ଶରୀର ଓ ମନର ପବିତ୍ରତା। ଶୌଚ ପରେ ଯଦି କିଛି ଅଶୁଦ୍ଧତା ରହିଯାଇଥାଏ ତାହା ଆଚମନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହୋଇଯାଇଥାଏ। ଶୌଚ ଦୁଇ ପ୍ରକାର। ବାହ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୁଦ୍ଧି।

ବାହ୍ୟ ଶୌଚ: ସ୍ନାନ କରି ବାହାର ପବିତ୍ରତା ରଖିବା ହେଉଛି ବାହ୍ୟ ଶୌଚ। ଯେତେ ବି ବେମାରୀ ହୋଇଥାଉ ମନ୍ଦିର ଯିବା ପୂର୍ବରୁ କି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପବିତ୍ରତା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ଗାଧୋଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ବାହାର ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇଁ ଭଲ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆମିସ ଓ ମଦ୍ୟପାନ ବାହ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧତାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥାଏ। ଏଥିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।

ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୌଚ: ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୌଚ ହେଉଛି ମନରୁ ଅହଙ୍କାର, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ଦୂର କରିବା। ଏହାଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଲୋଭ, ଇର୍ଷା ଓ ଅହଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ମନରେ ସଂକୋଚ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଯାହା ଶରୀରର ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ସଂକୁଚିତ କରିଦେଇଥାଏ। ଯାହା ଆମ ଶରୀରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ମନ, ବଚନ ଓ କର୍ମରେ ପବିତ୍ରତା ହେଉଛି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୁଦ୍ଧତା।

ଶୁଦ୍ଧତାର ଲାଭ: ଇର୍ଷା, ତୃଷ୍ଣା, ଅଭିମାନ, କୁବିଚାର ଓ ପଞ୍ଚ କ୍ଲେଶକୁ ଛାଡିଲେ ଦୟା, କ୍ଷମା, ନର୍ମତା, ସ୍ନେହ, ମିଷ୍ଠାଭାଷା ଓ ତ୍ୟାଗ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମନ ଓ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ମିଳିଥାଏ। ବିଚାର ଶକ୍ତିରେ ସକରାତ୍ମକ ଭାବନା ଆସିଥାଏ। ରୋଗ ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ଅଭ୍ୟାସରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ। ନିରାଶା, ହତାଶା ଓ ନକରାତ୍ମକ ଭାବନା ଦୂର ହୋଇ ବ୍ୟକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।

ପୂଜା ପୂର୍ବରୁ ଗାଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଓ ଆଚମନ କରିବା ବହୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗି ନ ଥାଏ। ତେବେ ଏହା କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଥିବା କିଛି ଲେଖା ନୁହେଁ। ବିଜ୍ଞାନ ସଙ୍ଗତ। ବିଜ୍ଞାନ ବି ମାନୁଛି ମନ ଓ ଶରୀରରେ ଶୁଦ୍ଧତା ରହିଲେ ଶରୀର ସୁସ୍ଥ ରହିବା ସହ ସକରାତ୍ମକ ଭାବନା ଜାତ ହୋଇଥାଏ।